© 2017 Hoogstede Ontwerpt

  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Google+ Social Icon

Ernstig hersenletsel

Iemand die ernstig hersenletsel oploopt raakt vrijwel meteen in coma. De meeste mensen komen binnen enkele dagen tot weken weer bij bewustzijn, maar niet iedereen. Wel gaan na een tijd altijd de ogen weer open, maar dat betekent niet altijd dat het bewustzijn is terug gekeerd. De meeste mensen gaan door een aantal opeenvolgende niveaus van bewustzijn heen, voordat zij weer volledig aanspreekbaar zijn. Dat kan weken tot maanden duren. Sommige mensen blijven steken in één van de niveaus. Hieronder worden de verschillende opeenvolgende niveaus van bewustzijn beschreven.

Mensen die na langere tijd wel weer bij bewustzijn komen hebben veel zogenaamde restverschijnselen.Omdat (vrijwel) alle menselijke functies in het brein worden geregeld, kunnen bij ernstig hersenletsel ook alle functies meer of minder verstoord zijn, soms tijdelijk, vaak voor de rest van het leven. Op de site van de Hersenstichting is een overzicht te vinden van een deel van de belangrijkste gevolgen van NAH. Deze opsomming is niet compleet, in feite is ieder gevolg denkbaar omdat de hersenen bijna overal bij betrokken zijn.

De mensen die verblijven in de instellingen die deel uitmaken van EENnacoma hebben zonder uitzondering een combinatie van problemen, waardoor zij niet in staat zijn zelfstandig of met begeleiding in de maatschappij te leven. Ze zijn afhankelijk van een 24-uurs zorg en begeleiding. Het patroon van restverschijnselen en resterende mogelijkheden kan tussen mensen heel erg uiteenlopen, waardoor het voor de zorginstellingen soms lastig is om voor iedereen een volledig op het individu toegesneden aanpak toe te passen. Afhankelijk van de fase waarin iemand is wordt behandeling geboden gericht op herstel, dan wel wordt zorg geboden gericht op welzijn en welbevinden.

BEWUSTZIJNSNIVEAUS

 

Coma

Coma is een toestand van volledige bewusteloosheid waarbij de ogen gesloten blijven, vaak de basale lichaamsfuncties zoals de ademhaling en temperatuurregulatie verstoord zijn en de patiënt hooguit met enkele basale reflexen reageert op sterke prikkels. De oorzaak is een verstoring van het waak-slaapcentrum boven in de hersenstam ten gevolge van bijv. een ongeval, hersenbloeding of zuurstoftekort.  

 

Niet-responsief waaksyndroom

Een niet-responsief waaksyndroom (NWS, voorheen vegetatieve toestand genoemd) is een toestand waarin de patiënt wel af en toe de ogen opent, zelfstandig kan ademhalen, maar geen tekenen van bewustzijn laat zien in de vorm van gerichte handelingen of het uitvoeren van opdrachten. Er is vaak sprake van een verstoord dag/nacht ritme. De oorzaak is vermoedelijk een verstoring van gebieden in het brein die verantwoordelijk zijn voor het doorgeven van sensorische informatie en voor activering van de rest van het brein. 

 

Minimaal bewustzijn -

Minimaal bewustzijn – is een toestand waarin de patiënt enkele tekenen van bewustzijn laat zien, met name het uiten van emoties en/of het volgen met de ogen van een bewegend voorwerp (spiegel, of een naaste). Soms zijn ook eenvoudige automatische bewegingen zichtbaar, maar er worden geen opdrachten uitgevoerd. 

 

Minimaal bewustzijn +

Minimaal bewustzijn + is een toestand waarin de patiënt (af en toe) eenvoudige opdrachten uitvoert, zonder dat er sprake is van wederzijdse communicatie. Er is vaak een duidelijke toename in de alertheid te zien.

 

Locked-in syndroom

Het Locked-in syndroom is feitelijk geen hersenletsel, maar een heel hoge dwarslaesie ten gevolge van letsel in het middelste deel van de hersenstam. Er zijn drie typen te onderscheiden.

Belangrijkste oorzaken zijn een ongeval of een bloeding. Patiënten zijn volledig bij bewustzijn, maar vrijwel volledig verlamd waardoor zij geen bewegingen kunnen maken, ook niet met de mond. De meeste patiënten kunnen wel gericht communiceren door met hun ogen te knipperen of de ogen naar boven te bewegen. 

 

Bewustzijn

Als patiënten volledig bij bewustzijn zijn gekomen is er bijna altijd sprake van een langere periode van verwardheid, ernstige geheugenstoornissen, afwijkend gedrag en motorische en/of sensorische functiestoornissen.

Meer informatie

​In 2014 (herhaald in 2016) heeft specialist ouderengeneeskunde en onderzoekster Willemijn van Erp in het Klokhuis uitleg gegeven over coma en andere bewustzijnsstoornissen.

 

In de literatuur worden soms nog meer gedetailleerde onderverdelingen gegeven van de verschillende niveaus van bewustzijn. Op grond daarvan is in Nederland de Post-Acute Level Of Consciousness scale (PALOC-s) ontwikkeld. Deze schaal is in de praktijk vaak goed bruikbaar.